Przedmiotem niniejszej rozprawy są kontrowersje dotyczące ingerencji prawa w sferę moralności. Przez ingerencję prawa w sferę moralności w znaczeniu właściwym (przyjętym w tej pracy) rozumiem: 1) inkorporowanie zasad perfekcjonistycznych etycznych do systemu prawa i egzekwowanie ich lub 2) kontrowersyjne moralnie regulacje prawne. Kontrowersyjne moralnie regulacje prawne dotyczą regulowania przypadków budzących kontrowersje moralne i społeczne. Przykładem tego pierwszego rodzaju ingerencji prawa w sferę moralności będzie np. włączenie do systemu prawa obowiązku miłości bliźniego, a przykładem tego drugiego rodzaju ingerencji - np. prawna regulacja prostytucji (jakakolwiek byłaby treść tej regulacji). Zaznaczmy, że inkorporowanie zasady
perfekcjonistycznej etycznie do systemu prawa bywa często jednocześnie związane z regulacją przypadku kontrowersyjnego moralnie (np. całkowity prawny zakaz aborcji).
Wykaz skrótów polskich i zagranicznych
Wstęp
Część teoretyczna
Rozdział I. Ogólna charakterystyka relacji prawo-moralność
1. Wyjaśnianie pojęć
2. Prawo
2.1. Koncepcje filozoficznoprawne
2.2. System prawny a relacje między prawem i moralnością
2.3. Instytucjonalna teoria prawa a relacja prawo-moralność
3. Moralność
3.1. Pojęcie moralności
3.2. Moralność dominująca. Praktyka moralna
3.3. Moralność prywatna i moralność publiczna
3.4. Warunkowe lub bezwarunkowe obowiązywanie norm moralnych
3.5. Konflikty moralne - rozważania teoretyczne
3.6. Rozgraniczenie prawa i moralności
4. Przypadki najbardziej kontrowersyjne w relacji prawo-moralność
4.1. Zakres pojęciowy
4.2. Związek kontrowersyjnych moralnie regulacji prawnych z koncepcją trudnych przypadków H. Harta i R. Dworkina
5. Ingerencja prawa w sferę moralności
5.1. Pojęcie, metody i kontrowersyjność ingerencji. Minimum etyczne
5.2. Ocena i moralne uzasadnienie prawa, które ingeruje w sferę moralności
5.3. Przesłanki ingerencji prawa w sferę moralności
5.3.1. Teoria racji decyzji prawodawczych
5.3.2. Przesłanki ingerencji - wnioski
Rozdział II. Wolność a ingerencja prawa w sferę moralności
1. Wolność a ingerencja prawa w sferę moralności
1.1. Wstępne rozważania o wolności
1.2. Wolność wyborów moralnych jako zasada moralna
1.3. Na czym polega wybór moralny w kontekście wymuszania moralności przez prawo?
1.4. Czy ingerencja prawa w sferę moralności równoznaczna jest z ograniczeniem wolności wyboru moralnego? Teoria prawa liberalnego W. Sadurskiego i neutralność moralna prawa
1.5. Czy legalizacja przypadków kontrowersyjnych ogranicza, gwarantuje lub rozszerza zakres wyborów moralnych? Tendencje w prawie
2. Teoria deprecjacji prawa i aprecjacji moralności. Zarys
3. Dyskusje filozoficznoprawne w kwestii wymuszania moralności przez prawo
3.1. Polemika lorda Devlina z Hartem (teza o dezintegracji społecznej)
3.2. Dworkin wobec tezy Devlina („teza konserwatywna")
4. Dyskurs społeczny a prawo, moralność i wolność
Część praktyczna
Rozdział III. Przypadki kontrowersyjne moralnie, prawnie i społecznie
1. Aborcja
1.1. Moralny i prawny status płodu ludzkiego
1.2. Filozoficzne uzasadnienie prawnej dopuszczalności przerywania ciąży
1.3. Wnioski i propozycje rozwiązań prawnych i społeczno-politycznych
2. Wspomagana prokreacja. Klonowanie
2.1. Wspomagana prokreacja
2.2. Klonowanie
3. Eutanazja i samobójstwo
3.1. Prawo do godnej śmierci - problemy terminologiczne
3.2. Moralny aspekt eutanazji
3.3. Prawne unormowania eutanazji na świecie
3.4. Argumenty pro i contra. Wnioski: zabójstwo czy wolność i prawo pacjenta i rodziny?
4. „Legalizacja" związków homoseksualnych
4.1. Uwagi wstępne
4.2. Rys historyczny
4.3. Liberalizacja prawa na Zachodzie
4.4. Modele regulacji prawnej
4.5. Argumenty za i przeciw instytucjonalizacji
4.5.1. Argumenty za instytucjonalizacją
4.5.2. Argumenty przeciw instytucjonalizacji
4.6. Konieczność debaty społecznej w kwestiach ingerencji prawa w sferę moralności i związki homoseksualne
4.7. Wnioski końcowe - wizja rozwoju prawa
5. Inne przypadki kontrowersyjne moralnie
5.1. Prostytucja
5.2. Pornografia
5.3. Pogranicze prawa, moralności i medycyny. Wybrane aspekty
5.4. Kłamstwo
5.5. Rozwód. Zdrada małżeńska
5.6. Prawo rodzinne
5.7. Kodeksy etyk zawodowych
5.8. Wrongful life. Wrongful birth
5.9. Regulacja prawna statusu zwierząt. Wybrane aspekty
5.10. Obowiązek udzielenia pomocy osobie znajdującej się w niebezpieczeństwie utraty zdrowia lub życia
5.11. Pacta sunt servanda. Zaręczyny. Złamanie zaufania
5.12. Wielożeństwo i bigamia
Rozdział IV. Kompleksowa polityka społeczna a rozwiązywanie problemów tkwiących u źródeł przypadków kontrowersyjnych moralnie
Zakończenie
Bibliografia.
