Granice i ograniczenia. O doświadczeniu granic i ich przekraczaniu

Pytanie o granice należy do tych ważnych pytań, w których chodzi osprawy „zasadnicze" i „pierwsze". Formułując je, dostrzegając iokreślając granice, pytamy o nasz świat i nasze w nim miejsce.Konceptualizacja granic i graniczności ma w dziejach filozofii długąhistorię. Począwszy od antycznej kategorii apeiron,
przez Kantagranice poznania, aż po Jaspersa, Wittgensteina, Blocha..., filozofiapodejmowała stale próby przemyślenia tej kategorii pod względemontologicznym, epistemologicznym, językowym, antropologicznym. Dzisiajpowracamy do tego problemu. Dzieje się tak z kilku powodów. Kategoriata staje się jednym z ważniejszych paradygmatów współczesnegomyślenia. Również współczesne wydarzenia polityczne stawiają problemgranic wśród istotnych zagadnień kultury. Wystarczy wskazać tu, żeEuropa pod względem politycznym, militarnym i ekonomicznym znosigranice, lecz wcale nie oznacza to ich końca. Przeciwnie, staje sięcoraz wyraźniejsze, że problem granic przesuwa się z obszarupolitycznego i militarnego w sferę kulturową, społeczną i jednostkową.Dawne formy ustanawiania granic przekładają się też na nowe formypraktyk politycznych.

MAREK SZULAKIEWICZ - Granice jako problem współczesnej kultury - wprowadzenie /7
MAREK SZULAKIEWICZ - Grenzen als Problem der gegenwärtigen Kultur - Vorwort /19

CZĘŚĆ I
GRANICE I GRANICZNOŚĆ
WIESŁAW TRZECIAKOWSKI - Oddech niewidzialności (o subiektywnym rozpoznawaniu niewidzialnych granic) /33
KS. ANTONI SIEMIANOWSKI - Granice w kulturze a wolność /59
JOANNA HAŃDEREK - Granice kultury, granice człowieka /71
KS. BOGDAN LISIAK SJ - Teoria wszystkiego a granice nauki /85
JÓZEF DĘBOWSKI - Epistemologia i współczesna filozofia nauki wobec problemu demarkacji i tak zwanych logik parakonsystentnych /97

 

CZĘŚĆ II
GRANICE W KULTURZE
KS. MIROSŁAW MRÓZ - O otwartej granicy między „wiedzieć" i „wierzyć". Uwagi w kontekście myśli Tomasza z Akwinu o doświadczeniu religijnym /123
KRZYSZTOF STACHEWICZ - Granice w moralności i etyce. Próba wstępnego rozpoznania /141
MAGDALENA ŻARDECKA-NOWAK - Rozum publiczny i jego granice /155
JAN DRAUS - Polityczne aspekty granicy polsko-ukraińskiej w obliczu Schengen /171
KS. KRZYSZTOF ŚNIEŻYŃSKI - O granicy między myśleniem filozoficznym i teologicznym /183
DANIEL SOBOTA - Horyzont i pytanie. Między nauką i metafizyką /201
JERZY KOCHANOWICZ - Strukturalne granice w Kościele /219
RYSZARD WÓJTOWICZ - Prawo naturalne jako granica pluralizacji życia społecznego Kościoła /229
KS. ZBIGNIEW TEINERT - Sumienie i powinność - w kręgu psychologii i teologii /247
KS. RAFAŁ MISIAK - Pierwotna niewinność i radykalne zło jako antropologiczne granice /259
ANETA KOCHANOWICZ - Dziecko z syndromem apallicznym a granice definicji osoby /277
BARTOSZ WYPYCH - Transgresja ponowoczesnego ciała /287
JOANNA FALKOWSKA, AGNIESZKA WAŁĘGA - Granice w wychowaniu narodowym /297
WALDEMAR KMIECIKOWSKI - Granice Witkiewiczowską drogą do tajemnicy Istnienia /319
JANUSZ GRYGIEŃĆ - Między konserwatyzmem a liberalizmem. Miejsce myśli Francisa Herberta Bradleya na filozoficzno-politycznej mapie /337
KINGA MARULEWSKA - W poszukiwaniu granicy między starożytnością a nowożytnością. Rozważania wokół myśli Hanny Arendt /347
NOTY O AUTORACH /363

Szulakiewicz Marek

 

Profesor zwyczajny, filozof i politolog, absolwent Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej, stypendysta Deutscher Akademischer Austausch Dienst (DAAD) i Österreichischer Austauschdienst (ÖAD) w Wiedniu, Lipsku i Heidelbergu,kierownik Katedry Teorii Kultury i Religii na Wydziale Politologii i Studiów Międzynarodowych UMK w Toruniu. Zajmuje się filozofią kultury, antropologią, filozofią dialogu, filozofią religii oraz metafizyką. Jest autorem dziewięciu książek i licznych artykułów poświeconych filozofii współczesnej i ważnym problemom współczesnej kultury. Ostatnio opublikował: „Filozofia jako hermeneutyka”  (Toruń 2004), „Dialog i metafizyka. W poszukiwaniu nowej filozofii pierwszej” (Toruń 2006), „Religia i czas”  (Toruń 2008).