Argonauci epoki kamienia. Wczesna aktywność morska od pierwszych migracji z Afryki do końca neolitu

Niniejsza książka to obszerne studium wczesnej nawigacji i jej miejsca w rozwoju kultury ludzkiej od czasów najdawniejszych po koniec epoki kamienia. Podjęcie tego tematu jest bardzo aktualne wobec coraz liczniejszych archeologicznych i paleoantropologicznych dowodów opanowania środowiska wodnego w pradziejach. Nie można już dłużej, jak słusznie twierdzi Autor, rozpoczynając książkę, marginalizować środowiska morskiego, kreśląc wizję pradziejowych społeczności zarówno myśliwsko-zbierackich, jak i wczesnorolniczych.

Książka doktora Andrzeja Pydyna jest cennym i inspirującym opracowaniem tematyki dotychczas na taką skalę nie ujmowanej. Stanowi ona ważne uzupełnienie naszej dotychczasowej wizji początków kultury ludzkiej i wzbogaca ją o kompleksowo podane, przekonujące argumenty, przemawiające za opanowaniem środowiska morskiego przez wczesnych ludzi. Gratuluję Autorowi uzyskanego efektu i dotarcia do tak wielu zróżnicowanych chronologicznie, geograficznie i tematycznie źródeł.

Fragment recenzji prof. dr. hab. Pawła Valde-Nowaka, Uniwersytet Jagielloński

Podziękowania /9
Wstęp /11
1. Dolnopaleolityczni żeglarze - najstarsze dowody migracji i podró¬ży morskich /15
1.1. Homo ergaster/Homo erectus i pożegnanie z Afryką /17
1.4. Pierwsze zasiedlenie Europy /23
1.3. Pierwsze przeprawy morskie /26
2. Środkowopaleolityczni żeglarze - neandertalczyk a morze /42
2.1. Europejski świat neandertalczyków /43
2.2. Neandertalscy mieszkańcy Śródziemnomorza /45
2.3. Zatopiony świat neandertalczyków /53
2.4. Poza morzami Europy /57
3. Górno- i schyłkowopaleolityczni żeglarze - ekspansja człowieka współczesnego /60
3.1. Pierwsze śródziemnomorskie podróże człowieka współczesnego /63
3.2. Gibraltar - bariera i łącznik w górnym paleolicie /65
3.3. Końcowy paleolit i mezolit - intensyfikacja żeglugi w basenie Morza Śródziemnego /67
3.4. Żeglując na północ - człowiek współczesny na wybrzeżach Eu¬ropy Zachodniej i Północnej /75
3.5. W kierunku nowych kontynentów /93
4. Morska aktywność mezolitycznych społeczności Europy Północnej /108
4.1. Kontakty morskie w kręgu atlantyckim /110
4.2. Pomiędzy Morzem Północnym a Bałtykiem /122
4.3. Zasiedlanie wysp środkowego i wschodniego Bałtyku /146
5. Neolityczni żeglarze - rolnicy morza /154
5.1. Pierwsi rolnicy na morzu - rozwój neolitu we wschodniej części Morza Śródziemnego /155
5.2. Żeglarze kręgu cardium-impresso /164
5.3. Łodzie pierwszych rolników /183
5.4. Rolnicy Atlantyku /193
5.5. Żeglując na wschód /209
6. Wczesne formy transportu wodnego /222
6.1. Pływaki /224
6.2. Tratwy /226
6.3. Łodzie skórzane /236
6.4. Łodzie z kory /241
6.5. Łodzie z trzciny i inne jednostki wiązane /245
6.6. Łodzie jednopienne /251
6.7. Proste łodzie klepkowe /260
Zakończenie /263
Bibliografia /275
Spis rycin /326

 

Pydyn Andrzej
jest pracownikiem Zakładu Archeologii Podwodnej w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od czasu studiów doktoranckich w Oksfordzie interesuje się handlem i wymianą oraz wczesną aktywnością morską w prahistorii. Uczestniczył w podwodnych badaniach archeologicznych w Szwecji, Francji, Holandii i Turcji. W ostatnich latach realizował projekty zajmujące się pradziejowym osadnictwem w rejonie jezior Niżu Polskiego oraz badaniem antycznego portu w Zaton, koło Zadaru w środkowej Chorwacji. Ostatnie lato spędził w Turcji, uczestnicząc w badaniach wraka Gelidonya z epoki brązu.