Henry James i sztuka auto/biografii

Henry James (1843-1916) to jeden z najwybitniejszych twórców literatury anglojęzycznej, niezapomniany badacz społecznych modeli i relacji płci, meandrów świadomości i psychiki. Jego kosmopolityzm to obietnica, a zarazem wyzwanie porównywalne z dzisiejszą koncepcją transnarodowości. Jego duchowość i etyka, pozbawione religijnego dogmatyzmu, są wskazówką także w obecnych czasach. [...] Jemu zawdzięczamy technikę punktu widzenia i pojęcie centralnej świadomości w utworze literackim. [...] Niniejsza publikacja ma na celu przedstawienie Jamesa jako człowieka i pisarza, tak aby nie upraszczać i nie zamykać debaty na temat sposobów postrzegania jego życia i dzieła. Jest to próba spojrzenia na pisarstwo biograficzne i autobiograficzne Jamesa oraz o Jamesie przez pryzmat toczących się dyskusji o sposobach reprezentacji. Rozdział 1: Studia auto/biograficzne podejmuje kwestię terminologii we współczesnych badaniach nad pisarstwem auto/biograficznym na styku literatury i historii. Wprowadza istotne w tej pracy pojęcie p/aktu auto/biograficznego. Rozdział 2: Wszyscy biografowie Jamesa stanowi omówienie prób stworzenia biografii pisarza: od najwcześniejszych szkiców wspomnieniowych, przez oparte na kwerendzie archiwistycznej prace biografów, aż po fikcję biograficzną. Ukazuje biografistykę jako miejsce walki o władzę utożsamianą z wiedzą. Tematem rozdziału 3: Jamesowskie auto/biografie jest twórczość samego Jamesa. Zostają w nim zanalizowane utwory klasyfikowane na ogół jako biografie i autobiografie. Rozdział 4: Pamięć fotograficzna odnosi się do technologii wspomagającej pamięć, która rozwinęła się za życia pisarza. Przynosi on analizę portretów Jamesa, jak również jego zmieniającego się stosunku do sztuki fotografii.

Wstęp /9
Rozdział 1. Studia auto/biograficzne /19
Rozdział 2. Wszyscy biografowie Jamesa /45
Rozdział 3. Jamesowskie auto/biografie /93
Rozdział 4. Pamięć fotograficzna /161
Zakończenie /229
Aneks A. Chronologia życia /233
Aneks B. Twórczość /241
Aneks C. Polskie przekłady powieści i opowiadań /249
Aneks D. Wydanie nowojorskie /255
Literatura /257
Indeks osobowy /265
Summary. Henry James and the Art of Auto/biography /271

Buchholtz Mirosława

profesor nauk humanistycznych, absolwentka uniwersytetów Jagiellońskiego (magisterium z filologii angielskiej) i Brandeisa (magisterium i doktorat z literatury angielskiej i amerykańskiej), od 2000 r. pracuje w Katedrze Filologii Angielskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (od 2007 r. jest jej kierownikiem), gdzie habilitowała się w zakresie literatury amerykańskiej. Jej zainteresowania badawcze i dydaktyka obejmują historię literatury amerykańskiej, kanadyjskiej i angielskiej, studia postkolonialne, recepcję literatury anglojęzycznej w Polsce oraz adaptacje filmowe dzieł literackich. Twórczością Henry'ego Jamesa zajmuje się od blisko 20 lat, jest autorką dwóch monografii i kilkunastu artykułów oraz redaktorką dwóch prac zbiorowych poświęconych różnym aspektom jego pisarskiej działalności. Jest członkinią Europejskiego Towarzystwa Jamesowskiego.