Ludowa bajka nowelistyczna. Źródła, wątki, konwencje

Historie niezwykłe, czyli opowieści o nadzwyczajnych wydarzeniach, o dziwnych zbiegach okoliczności, o krwawych zbrodniach czy o głębokiej miłości, której mocy nawet śmierć nie jest w stanie pokonać, zawsze spotykały się z uznaniem słuchaczy i czytelników. Pełne namiętności, grozy, niekiedy rozpaczy i nadziei, trzymały w napięciu uwagę odbiorcy, śledzącego z zainteresowaniem poczynania bohaterów bliskich ludziom ze względu na wypadki będące ich udziałem. Tym bardziej że prezento­wany w historiach finał nie zawsze okazywał się szczęśliwy, a jeśli takowy nastąpił, nie obywało się bez strat duchowych czy materialnych.
Sensacyjne w swej wymowie opowieści, pełniące przede wszystkim funkcje ludyczne, nie stroniły od moralizowania, od pouczania, mającego pozwolić słuchaczom lub czytelnikom ustrzec się błędów popełnianych przez fikcyjne postaci.

Spis treści

wprowadzenie 7
Rozdział I
ŹRÓDŁA LUDOWYCH BAJEK NOWELISTYCZNYCH 19
Rozdział II
BAJKA-NOWELA W PERSPEKTYWIE GENOLOGICZNEJ 45
Rozdział III
LUDOWE EXEMPLA 73
Bajka nowelistyczna i legenda jako formy exemplum 74
Świat ludowych exemplów 88
Rozdział IV
WŚRÓD HISTORII ROMANSOWYCH 122
Między bajką a romansem 124
Dekameron w stylu ludowym 154
Rozdział V
LUDOWE HISTORIE KRYMINALNE 177
Powiastki o złodziejach 185
Opowiadania o rozbójnikach 203
Od bajki do kryminału 217
Rozdział VI
W KRĘGU HISTORII KOMICZNYCH 242
Rozdział VII
literacki żywot ludowych wątków nowelowych 276
zakończenie 319

Aneks I
TYPY WĄTKÓW NOWELOWYCH 345
Aneks II
wykaz pieśni realizujących wątki nowelowe 346
wykaz skrótów 350
bibliografia 352
indeks wątków 388
indeks osób 393

Adiunkt w Instytucie Literatury Polskiej UMK w Toruniu. Zajmuje się folklorem tradycyjnym i współczesnym, literaturą dziecięcą, literaturą i kulturą popularną. Jest autorką książek Przemiany gatunkowe polskiej baśni literackiej XIX i XX wieku (Toruń 2003) i Z zagadnień kultury popularnej (Warszawa 2007). Współredagowała tomy studiów Genologia literatury ludowej (Toruń 2002) oraz W kręgu folkloru, literatury i języka (2003)

Wróblewska Violetta
historyk literatury i folklorysta, adiunkt w Instytucie Literatury Polskiej UMK w Toruniu. Zajmuje się folklorem tradycyjnym i współczesnym, związkami literatury i folkloru, literaturą dziecięcą oraz literaturą i kulturą popularną. Jest autorką książek Przemiany gatunkowe polskiej baśni literackiej XIX i XX wieku (2003), Z zagadnień kultury popularnej (2007), Ludowa bajka nowelistyczna (źródła - wątki - konwencje) (2007) oraz współredaktorką tomów: Genologia literatury ludowej (2002), W kręgu folkloru, literatury i języka (2003) i Podanie - legenda w tradycji ludowej i literackiej (2007).