Systemy polityczne Ukrainy

Szesnastego lipca 1990 roku Rada Najwyższa Ukraińskiej Radzieckiej Socjalistycznej Republiki1 przyjęła Deklarację o suwerenności państwowej Ukrainy, pozostającej jeszcze w składzie Związku Radzieckiego. Rok póź­niej z rozpadającego się imperium sowieckiego wyłoniło się już niezawisłe państwo obejmujące terytorium dotychczasowej URSR- 24 sierpnia 1991 r. Rada Najwyższa ogłosiła Akt Niepodległości, na mocy którego przyjęto ofi­cjalną nazwę państwa: Ukraina. Postanowiono też, że wolę życia w niepodle­głym państwie ukraińskim powinni potwierdzić wszyscy obywatele Ukrainy w ogólnonarodowym referendum. „Tak" dla niepodległości Ukrainy l grudnia 1991 roku powiedziało ponad 90% głosujących.
Flaga ukraińska ma barwy (od góry) błękitną i żółtą ułożone w poziome pasy. Herb państwowy to trójząb (tryzub) na niebieskim polu. Hymnem Ukra­iny jest pieśń „Jeszcze Ukraina nie umarła", której słowa napisał w 1863 r. Pawło Czubynski, a melodię Mychajło Werbycki. Pieśń tę przyjęły jako hymn po raz pierwszy w 1918 r. władze Ukraińskiej Republiki Ludowej, a po okresie panowania sowieckiego powróciła w odro­dzonej Ukrainie. Językiem urzędowym w państwie jest ukraiński, przy czym znaczna część ludności, w tym także etnicznych Ukraińców posługuje się językiem rosyjskim. Stolicą państwa jest miasto Kijów.
Ukraina zajmuje obszar 603 700 km2. Południową jej granicę stanowi Morze Czarne i jego odnoga - Morze Azowskie. Na wschodzie i północnym wschodzie Ukraina graniczy z Federacją Rosyjską (linia graniczna długości 1576 km), od pomocy zaś z Białorusią (891). Od zachodu sąsiadami Ukrainy są: Rzeczpospolita Polska (526), Słowacja (97) i Węgry (103), a na połud­niowym zachodzie Rumunia, Mołdowa (939) i ponownie Rumunia wzdłuż ujściowego odcinka Dunaju (łącznie 531 km). Ogólna długość granic wynosi 5416 km, z czego morska ma 1053 km. Rozciągłość równoleżnikowa kraju wynosi 1300 km, a południkowa 900 km.

Emilian Wiszka - (ur. w 1940 r.) w 1962 r. ukończył Studium Nauczycielskie, w 1968 r. geografię w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Gdańsku, a w 20001 uzyskał stopień doktora na Wydziale Nauk Historycznych w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od połowy lat dziewięćdziesiątych XX w., jest współpracownikiem Instytutu Historii i Archiwistyki, a następnie Katedry Stosunków Międzynarodowych UMK. Prowadzi badania nad dziejami emigracji ukraińskiej w Polsce w latach 1920-1939. Jest autorem monografii pt. Prasa emigracji ukraińskiej w Polsce 1920-1939 (Toruń 2001). Jest także autorem ponad stu artykułów naukowych, popularnonaukowych oraz recenzji opublikowanych w Polsce, Ukrainie, Francji i Wielkiej Brytanii, współorganizatorem oraz uczestnikiem konferencji naukowych i kongresów w Polsce (m.in. w Toruniu, Warszawie, Wrocławiu, Gdańsku) i Ukrainie (m.in. we Lwowie, Charkowie, Odessie, Łucku, Czerniowcach). Ponadto zaj­muje się przekładami z języka ukraińskiego i rosyjskiego, jest współredaktorem kilku wydawnictw naukowych oraz współzałożycielem i współredaktorem czasopisma toruńsko-kijowskiego „Nad Wisłą i Dnieprem". Zajmuje się także publicystyką i działalnością społeczną.

Emilian Wiszka