Zarys dziejów katolicyzmu polskiego
Górski Karol o autorach
ISBN: 978-83-231-2311-8
Rok wydania: 2008
Nr wydania: I
Liczba stron: 478
Okładka: miękka z obwolutą
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Seria: Homines et historia
Książka drukowana
oprawa miękka z obwolutą
Produkt dostępny
Wysyłamy w ciągu 48h
OPIS SZCZEGÓŁOWY PUBLIKACJI
Profesor Karol Górski jako osoba głęboko wierząca ściśle wiązał ten zakres badań z przemyśleniami religijnymi i współczesnymi mu trendami filozoficzno-teologicznymi, dlatego tak ważne miejsce zajmują w nich dociekania nad minionymi i bardziej współczesnymi szkołami duchowości i klimatami religijnymi. Silny nacisk kładł Profesor na badanie indywidualnych form przeżyć religijnych. Takie podejście metodologiczne wpływa, w mojej ocenie, na ponadczasowość prac Karola Górskiego w tym zakresie i może zainteresować nie tylko badaczy dziejów Kościoła, ale też szersze grono czytelników.
SPIS TREŚCI
Słowo wstępne od Redaktora serii „Homines et historia" /XI
Od Redaktorów wydania /XV
Karola Górskiego studia nad historią Kościoła jako dziejami religijności - stosunku osobistego i społecznego do Boga (Wojciech Piasek) /XXI
Przedmowa /3
Część I. Średniowiecze / 7
Rozdział 1. Pogaństwo i chrześcijaństwo / 9
Pogaństwo polskie / 9
Możliwości rozwoju Polski pogańskiej / 11
Przyjęcie chrześcijaństwa. Rządy Mieszka / 13
Czasy Chrobrego / 18
Rozdział 2. Kościół w ręku świeckich / 27
Walka o reformę Kościoła na Zachodzie / 27
Kazimierz Odnowiciel / 30
Bolesław Śmiały i św. Stanisław / 31
Władysław Herman / 35
Bolesław Krzywousty i nawrócenie Pomorza / 36
Okres dzielnicowy / 40
Rozdział 3. Wyzwolenie Kościoła polskiego / 47
Reforma Kościoła /47
Zakony /49
Misje i sprawa pruska /52
Misje na Litwie i Rusi /56
Zagadnienia społeczne /58
Kościół a odbudowanie królestwa /60
Stosunek do papiestwa /65
Przywileje Kościoła /66
Rozdział 4. Korporacjonizm średniowieczny /70
Zasady /70
Korporacje przemysłowe /82
Organizacja handlu /83
Rolnictwo /84
Inne korporacje /84
Ocena ustroju /86
Rozdział 5. Kościół wbudowany w państwo /87
Polska i Zachód /87
Idea sprawiedliwości międzynarodowej i sprawy niemieckie /89
Kościół na Rusi i Litwie /93
Życie umysłowe, zakony, miłosierdzie /97
Rozdział 6. Nawrócenie Litwy /100
Dzieło nawrócenia /100
Walka z Krzyżakami o nawrócenie Litwy i Żmudzi /103
Rozdział 7. Polska w okresie soborów /108
Sobór w Konstancji /108
Husytyzm /115
Zabiegi o unię Kościołów /118
Sobory bazylejski, florencki, Warna /119
Kazimierza Jagiellończyka spór soborowy /127
Rozdział 8. Przełom średniowiecza /129
Nowe Czasy /129
Próby reformy /131
Wojna pruska /133
Zatargi Kazimierza Jagiellończyka z kurią /136
Upadek obyczajów /140
Humanizm /142
Kapitalizm /142
Mistyka średniowieczna /144
Charakterystyka katolicyzmu średniowiecznego /147
Część II. Czasy nowożytne /149
Rozdział 9. Rewolucja religijna /151
Polska wobec przewrotu /151
Przyczyny rewolucji religijnej w Polsce /156
Rewolucja religijna w Polsce /157
Sekularyzacja Prus /158
Rola Niemców w Polsce /162
Episkopat. Książki. Spory duchowieństwa ze szlachtą /163
Rozdział 10. Czasy Zygmunta Augusta /166
Zygmunt August /166
Stanisław Hozjusz /169
Społeczne i kulturalne oblicze katolicyzmu /181
Rozdział 11. Ostateczna rozgrywka /183
Bezkrólewie /183
Walezjusz i Batory /185
Hipotetyczny obraz Polski protestanckiej /189
Społeczność katolicka /196
Rozdział 12. Czasy Zygmunta III i Władysława IV /206
Zygmunt III /206
Władysław IV /220
Społeczność katolicka do połowy XVII w. /223
Unia brzeska /234
Ocena dzieła unii brzeskiej /246
Misje /251
Zagadnienie społeczne. Sprawa chłopska /255
Charakterystyka okresu /262
Rozdział 13. Druga połowa XVII w. /263
Charakterystyka okresu /263
Dwóch królów Piastów /271
Upadek oświaty a życie katolickie /277
Życie religijne i mistyka /280
Unia i misje /282
Stosunki społeczne /285
Rozdział 14. Kryzys moralny, intelektualny, gospodarczy /289
Rozdział 15. Wiek XVIII /297
Charakterystyka epoki /297
Unia i dyzunia /303
Misje /313
Praca charytatywna /316
Zagadnienia społeczne /317
Prądy antykatolickie /319
Szkoły /320
Mistyka /326
Część III. Epoka porozbiorowa /331
Rozdział 16. Od rozbiorów do roku 1830 /333
Charakterystyka społeczeństwa /333
Rządy pruskie /336
Rządy austriackie /337
Rosja i zabór rosyjski /339
Losy unii /342
Wielkie Księstwo Warszawskie /347
Królestwo Kongresowe i Rzeczpospolita Krakowska /349
Rozdział 17. 1830-1848 /357
Odrodzenie katolickie na emigracji /357
Kościół w zaborze pruskim /371
Kościół w zaborze austriackim /372
Kościół w zaborze rosyjskim /375
Kasata unii /378
Pius IX a Polacy /391
Rozdział 18. 1848-1863 /393
Życie religijne /393
Odrodzenie katolickie w kraju /394
Powstanie styczniowe /401
Zabór pruski /408
Zabór austriacki /410
Rozdział 19. 1863-1890 /411
Charakterystyka ogólna /411
Zabór rosyjski /412
Upadek unii na Chełmszczyźnie i na Podlasiu /415
Kościół polski na Syberii /426
Zabór austriacki /427
Ostatnie lata Piusa IX /430
Kościół unicki /432
Kulturkampf /434
Rozdział 20. Życie kościoła u schyłku XIX w.i w przeddzień wojny światowej (1890-1914) /442
Charakterystyka /442
Zabór rosyjski /442
Zabór austriacki /448
Wielkopolska. Arcybiskup Stablewski /453
Działalność misyjna /456
Postawa kulturalna katolików polskich /459
Życie społeczne i polityczne a katolicyzm /461
Uwagi o literaturze /473
RECENZJE PUBLIKACJI
Zarys dziejów katolicyzmu polskiego
Zmarły w 1988 roku autor należał, jak czytamy w nocie od wydawcy, do tych nielicznych historyków polskich, których można zaliczyć do grona uczonych europejskich. Jego opublikowana w ubiegłym roku praca o polskim Kościele i polskich katolikach, była dotąd dziełem praktycznie nieznanym, gdyż na skutek cenzury wstrzymano jej druk. Sam rękopis powstał krótko po II wojnie światowej i został uzupełniony przez autora w latach pięćdziesiątych. Musiało jeszcze jednak upłynąć pół wieku, aby książkę wydano, a w ubiegłym miesiącu uhonorowano ją nagrodą główną w Konkursie na Najlepszy Podręcznik Akademicki o Nagrodę Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych im. ks. Edwarda Pudełko podczas XIII Poznańskich Dni Książki Naukowej. Przy okazji przypomnijmy, że w roku 2003 nakładem Wydawnictwa Naukowego UMK ukazała się inna i to bardzo szczególna praca wielkiego historyka - "Autobiografia naukowa", po którą warto sięgnąć, by lepiej poznać dokonania Karola Górskiego, właśnie teraz, gdy przypomniano jego postać, tak znaczącą dla polskiej nauki historycznej.
AUTORZY
Górski Karol
urodził się 30 IV 1903 r. w Odessie, zmarł 11 XII 1988 r. w Toruniu. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, w 1932 r. habilitował się na Uniwersytecie Poznańskim. W 1920 r. jako ochotnik wziął udział w wojnie polsko-radzieckiej. Oficer kawalerii w kampanii wrześniowej 1939 r., więzień obozów jenieckich do 1945 r. Od jesieni 1945 r. współorganizował Uniwersytet Mikołaja Kopernika i środowisko historyczne w Toruniu, dokąd ostatecznie przeniósł się wiosną 1946 r. z Poznania. Od lat młodzieńczych związany z organizacjami katolickimi, m.in. ze Stowarzyszeniem Katolickiej Młodzieży Akademickiej „Odrodzenie” i Akcją Katolicką, był także twórcą i prezesem Klubu Inteligencji Katolickiej w Toruniu. W swojej pracy badawczej wyróżniał siedem głównych kierunków: historię państwa i zakonu krzyżackiego, historię Pomorza Wschodniego po 1466 r., studia nad ustrojem stanowym i parlamentarnym, badania kopernikańskie, historię krajów nadbałtyckich, historię religijności, teorię socjologicznych założeń historii. Karol Górski należał do tych nielicznych historyków polskich, których można zaliczyć do grona uczonych europejskich.


