Relatywizm i fundamentalizm oraz inne szkice z filozofii kultury i polityki

Teksty zawarte w niniejszym tomie powstały w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Mają one nader zróżnicowany charakter, zarówno ze względu na formę, jak i treść. Są to bowiem krótkie teksty naukowe pisane z okazji mojego udziału w różnych konferencjach, artykuły recenzyjne omawiające ważne - moim zdaniem - książki, ale także teksty popularyzatorskie oraz publicystyczne. W zbiorze znalazło się również moje bardzo osobiste wspomnienie Richarda Rortyego - zmarłego w 2007 roku wybitnego filozofa amerykańskiego. Treść zebranych tutaj tekstów jest też bardzo różna. Rozciąga się ona od problematyki relatywizmu i fundamentalizmu, poprzez zagadnienia wielokulturowości, elementy współczesnej filozofii polityki (liberalizm, konserwatyzm, komunitaryzm, feminizm, krytyka polityczna), filozofii i historii kultury (miejsce filozofii kultury wśród innych dziedzin filozofii, tożsamość kultury amerykańskiej, specyfika kultury europejskiej), meta-filozofii (natura filozofii jako dyscypliny naukowej), aż po współczesną filozofię interpretacji. Owo treściowe zróżnicowanie dobrze oddaje moje nieco eklektyczne zainteresowania naukowe i publicystyczne. Nie lubię specjalizacji i uważam ją za zgubną dla współczesnej humanistyki, dlatego staram się pisać po prostu o tym, co w danym momencie mnie interesuje, nie przejmując się zbytnio granicami dyscyplinarnymi i czasami harcując po terenie, który nigdy nie był obszarem moich głównych zainteresowań badawczych (literaturoznawstwo).

Wstęp /17
Wykaz pierwodruków/ II
Relatywizm i fundamentalizm /13
O krytyce nie bezkrytycznie /27
Filozofia, terror, polityka /41
Kłopoty z wielokulturowością /57
Etyczne i polityczne dylematy ideologii wielokulturowości /71
Samotność i wspólnota /81
Polubić konserwatyzm? /95
Nie taki liberalizm straszny, jak go malują /133
Nostalgia za jednością /143
Feminizm - tak! Wypaczenia - nie! /163
Polska niesprawiedliwość /181
Filozofia jako działalność sensotwórcza /193
Filozofia kultury jako filozofia pierwsza (uwagi wstępne) /207
Zwrot antypozytywistyczny dopełniony /219
Tandeta i wyrafinowanie. Rzecz o Ameryce /233
Europa jako wola i wyobrażenie /255
Richard Rorty (1931-2007). Wspomnienie /267

Andrzej Szahaj, urodził się w 1958 roku w Bydgoszczy. W tym mieście ukończył szkołę podstawową oraz liceum ogólnokształcące (II LO im. M.Kopernika).W latach 1976 - 1980 studiował kulturoznawstwo na Wydziale Historycznym UAM w Poznaniu. Po uzyskaniu magisterium w 1980 roku rozpoczął pracę w Regionalnym Związku Spółdzielni Inwalidów w Bydgoszczy na stanowisku instruktora kulturalno-oświatowego. Od września 1981 roku do końca marca1982 roku pracował jako instruktor ds. teatru w Wojewódzkim Ośrodku Kultury w Bydgoszczy. W kwietniu 1982 roku rozpoczął studia doktoranckie Historii i Teorii Kultury na Wydziale Historycznym UAM w Poznaniu, które kontynuował do marca 1985 roku kiedy to podjął pracę na stanowisku asystenta w Instytucie Nauk Społecznych UMK w Toruniu. W 1988 roku doktoryzował się w zakresie filozofii na Wydziale Nauk Społecznych UAM w Poznaniu pracą pt. Kultura a komunikacja społeczna. Krytyczna teoria społeczeństwa Jürgena Habermasa w świetle społeczno-regulacyjnej teorii kultury. Habilitował się w 1996 roku w Instytucie Filozofii UAM w Poznaniu na podstawie książki pt. Neopragmatyzm Richarda Rorty'ego w kontekście sporu opostmodernizm. Od 1988 adiunkt w Instytucie Nauk Społecznych UMK, anastępnie w Instytucie Filozofii UMK w Toruniu. W 1997 roku uzyskał stanowisko profesora nadzwyczajnego UMK, zaś w 2001 roku tytuł naukowy profesora. Od 2004 roku profesor zwyczajny UMK w Toruniu. Pełnił funkcję wicedyrektora Instytutu Filozofii UMK (1997-2003) oraz dyrektora Instytutu Filozofii UMK (2004-2008). Od 1997 roku kierownik Zakładu Filozofii Współczesnej. We wrześniu 2008 objął funkcję dziekana Wydziału Humanistycznego UMK. Autor ponad stu publikacji naukowych, w tym ośmiu książek. Zajmuje się głównie filozofią kultury oraz filozofią polityki. Członek Komitetu Nauk Filozoficznych Polskiej Akademii Naukoraz Komitetu Nauk o Kulturze Polskiej Akademii Nauk. Otrzymał dwukrotnie nagrodę indywidualną Ministra Edukacji Narodowej oraz wielokrotnie nagrody naukowe JM Rektora UMK. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi. Odbył 10 zagranicznych staży naukowych w uniwersytetach w Oxfordzie, Cambridge (dwukrotnie), St. Andrews, Leeds, Charlottesville (University of Virginia), Berkeley (University of California), Palo Alto (Stanford University), oraz w The Netherlands Institute for Advanced Studies in the Humanities and Social Sciences w Wassenaar, a także w Bellagio Rockefeller Center we Włoszech. Stypendysta fundacji: Fulbrighta, Mellona, Forda, Rockefellera, Kościuszkowskiej oraz American Council of Learned Societies. Brał czynny udział w konferencjach lub wygłaszał wykłady w: USA, Wielkiej Brytanii, Holandii, Hiszpanii, Francji, Niemczech,Austrii, Norwegii,Finlandii, Danii, Chorwacji, Turcji, Egipcie, Izraelu, oraz na Malcie.

Szahaj Andrzej