Odzież grobowa w Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku

Podstawowym problemem, który został podjęty w niniejszej książce, jest próba odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób konstruowano, szyto i przygotowywano odzież dla zmarłych na obszarze Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku. Badaniami została objęta przede wszystkim odzież jedwabna, którą pozyskano w trakcie prac archeologicznych prowadzonych w kościołach.
Na podstawie tekstylnych zabytków archeologicznych udało się pot­wierdzić, że zmarłych chowano w koszulach lub odzieży, którą przed złożeniem do grobu noszono na co dzień. Poza tym ustalono, że grzebano również w strojach przygotowanych specjalnie na uroczystość pogrzebową lub w odzie­ży przerobionej z ubrań codziennego użytku.
W celu zobrazowania różnic dotyczących sposobu konstruowania ubiorów, ich szycia wykańczania i zdobienia oraz w celu usystematyzowania materiału źródłowego analizowany zespół podzielono na odzież wielokrotnego użytku, przygotowaną do noszenia i odzież jednorazowego użytku. W pracy zaprezentowano męski strój narodowy, odzież męską wzorowaną na modzie zachodniej, odzież w którą ubrano kobiety i oddzielnie omówiono również koszule.
W osobnym rozdziale omówiono także dodatki do odzieży, które znaleziono przy eksplorowanych pochówkach. Zaprezentowano nakrycia głowy: kołpaki, czapki i czepki, pończochy, rękawiczki, pasy i szale.

ZAGADNIENIA WSTĘPNE 11
OSWAJANIE ŚMIERCI CZYLI KREOWANIE RZECZYWISTOŚCI 29
ODZIEŻ NOSZONA ZA ŻYCIA 39
Męski ubiór narodowy 41
Odzież męska wzorowana na modzie zachodniej 89
Odzież kobieca 112
Koszule 127
ODZIEŻ JEDNORAZOWEGO UŻYTKU 135
Odzież jednorazowa uszyta specjalnie na ceremonię pogrzebową 137
Odzież męska wzorowana na modzie zachodniej 137
Odzież kobieca 142
Koszule 149
ODZIEŻ JEDNORAZOWA PRZEROBIONA Z ODZIEŻY WIELOKROTNEGO UŻYTKU 155
Narodowy ubiór męski 155
Odzież męska wzorowana na modzie zachodniej 158
Odzież kobieca 159
DODATKI DO UBIORÓW 169
Nakrycia głowy 169
Kołpaki 169
Czapki 178
Czepki 186
Pończochy 198
Rękawiczki 208
Pasy 215
Szale 225
PODSUMOWANIE 227
SŁOWNIK TERMINÓW SPECJALISTYCZNYCH 231
SPIS ILUSTRACJI 239
BIBLIOGRAFIA 249
ANEKS 261
Wzory na tkaninach 263
Wzory koronek 291
Wykroje 298
SUMMARY 319

Drążkowska Anna

archeolog i konserwator zabytków archeologicznych. Pracuje w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jej zainteresowania badawcze obejmują historię kultury materialnej, zwłaszcza historię tkanin i ubiorów, oraz kulturę funeralną.Specjalizuje się w konserwacji zabytków archeologicznych wykonanych z surowców organicznych. Zajmowała się między innymi konserwacją zabytków wykonanych z drewna, skóry i tkanin. Poddawała konserwacji i rekonstrukcji odzież pozyskaną z krypt i grobów podposadzkowych z kościołów w Toruniu, Gdańsku, Kostrzynie, Lublinie, Brzozie, Warszawie, Wschowie, Gniewie i w Dubnie na Ukrainie. Pracowała nad konserwacją zabytków, których dostarcza archeologia czasów najnowszych. Zabezpieczała obiekty wydobyte ze zbiorowych mogił polskich oficerów pomordowanych w Katyniu, Charkowie, Miednoje i Bykowni oraz przedmioty z obozów zagłady w Bełżcu i Sobiborze.Za konserwację i rekonstrukcję odzieży grobowej z Lublina otrzymała nagrodę Unii Europejskiej Europa Nostra 2002. Za działalność na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego oraz za działalność naukowo dydaktyczną przyznano jej Nagrodę Specjalną Ministra Kultury 2004. W roku 2010 została uhonorowana medalem Pro Memoria.