W niniejszej pracy argumentuję za „antropologicznym przesunięciem" w badaniach nad historią i prezentuję jego konkretny kształt w postaci etnografii myśli współczesnej w zakresie historii. Przedsięwzięcie to umieszczam w określonym kontekście historiograficznym, jaki stanowi historiografia PRL i jej badanie. Przedstawiając sposób analizowania odmienny od dotychczasowego i wykorzystując go, dochodzę do konkretnych ustaleń na temat historiografii PRL.
(fragment z Wprowadzenia)
Wprowadzenie / 9
Część I. Etnografia myśli współczesnej w zakresie historii
Rozdział 1. Nauka jako wiedza lokalna / 29
Umysł „lokalny/ 29
Kultura jako symboliczny „mechanizm kontrolny/ 39
Symbole jako kulturowe źródła informacji/ 43 Jak symbole mogą być symboliczne/ 48
Kultury przedreferencyjne i mowa magiczna/ 53
Myślenie spontaniczno-praktyczne i metafizyczno-teoretyczne/ 57
Relacja epistemologiczna/ 61 Relacja epistemologiczna i etnografia myśli współczesnej/ 67
Nauka jako system kulturowy / 71
Rozdział 2. Humanistyczna refleksja nad nauką jako wiedzą lokalną /79
Refleksja humanistyczna a refleksja filozoficzna nad nauką80 Antropologiczna refleksja nad nauką/ 83
Narzędzia analizy i systematyzacji relacji epistemologicznej w etnografii myśli współczesnej w zakresie historii /87
Opis gęsty/ 89 Diagnoza/ 93 Antropologiczny przypadek / 99
Część II. Pisarstwo historyczne Karola Górskiego.Studium mieszane indywidualnego przypadku z historiografii PRL
Rozdział 1. „Bycie tam" / 109
Refleksja metodologiczna między wojnami i w czasie po¬bytu w obozie/ 113
Powojenna refleksja metodologiczna/ 119
Interpretacja immanentnie historyczna/ 122
Interpretacja transcendentna wobec historii/ 140
Dziedzina wiedzy czy perspektywa badawcza/ 143
Prawda w historii / 146
Rozdział 2. „Bycie tu" / 151
Czas między wojnami - II Rzeczpospolita/ 152
Ruch odrodzeniowy - tomizm i personalizm/ 152
Budowa nowego chrześcijańskiego ładu kulturowego /164
Kryzys w kulturze współczesnej i jego przezwyciężenie / 167
Nowy historyczny ideał kultury chrześcijańskiej/ 172
Nowy ideał człowieka/ 174
Osoba i jednostka/ 175
Człowiek a społeczeństwo/ 181
Nowoczesny ideał kultury chrześcijańskiej/ 185
Czas powojenny - PRL / 187
Rozdział 3 Koinologia / 199
Filozofia i ikonologia/ 204
Koinologia i praktyka badawcza - zwrot socjologiczno-antropologiczny/ 215
Socjologia i ikonologia/ 217
Antropologia i ikonologia/ 224
Badanie małych społeczności zamkniętych - transcendentna interpretacja konkretnych zjawisk dziejowych /234
Klimat kulturalny / 244
Rozdział 4. Historia jako dzieje łaski boskiej / 255
Badania nad chrześcijaństwem w Polsce jako badania stosunku osobistego i społecznego do Boga / 260
Rozdział 5. Miejsce historycznego pisarstwa Karola Górskiego na kulturowej mapie historiografii PRL / 281
Niescjentystyczny kierunek modernizacji historiografii polskiej/ 283
Niescjentystyczne antropologizowanie historiografii polskiej/ 301
Witolda Kuli „bycie tam/ 302 Kulturowe zindywidualizowanie rzeczywistości historycznej/ 302
Kultura jako humanistyczna struktura funkcjonalna304 Kulturowa struktura funkcjonalna/ 304 Potrzeby jako cel podejmowanej działalności człowieka / 307
Kulturowe zaspokajanie potrzeb/ 309
Historyczno-porównawcza antropologia gospodarcza /313
Zadania historii gospodarczej jako historyczno¬porównawczej antropologii gospodarczej/ 316
Rozumienie aktów gospodarczego wyboru/ 319 Metoda historyczno-porównawcza/ 322
Scjentystyczne i niescjentystyczne antropologizowanie historiografii polskiej / 327
Rozdział 6. Antropologizowanie historiografii - diagnoza przypadku Karola Górskiego / 333
Pojęcie uwrażliwiające antropologizowania historii/ 336
Diagnoza przypadku Karola Górskiego - rozwijanie pojęcia uwrażliwiającego antropologizacji historii / 343
Zamknięcie / 347 Aneks
Kalendarium biograficzne Karola Górskiego/ 359
Wykaz źródeł i literatury/ 367
Indeks osób / 403
Summary / 413
Piasek Wojciech
metodolog historii, historyk historiografii. Adiunkt w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. W latach 1990-1995 studiował w Instytucie Archeologii i Etnologii UMK (indywidualny program studiów w zakresie etnoarcheologii), a w latach 1992-1996 w Instytucie Historii i Archiwistyki UMK. Autor pracy "Antropologizowanie historii. Studium metodologiczne twórczości Witolda Kuli", Poznań 2004. Redaktor i współredaktor monografii: K. Górski, "Społeczne podstawy kultury. Zbiór prac, Homines et Historia" [V], Toruń 2006; K. Górski, "Zarys dziejów katolicyzmu polskiego, Homines et Historia" [IX], Toruń 2008; "Granice dyscyplin-arne w humanistyce", Olsztyn 2006; "Zaangażowanie czy izolacja? Współczesne strategie społecznej egzystencji humanistów", Olsztyn 2007; "Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności", Olsztyn 2008; "Antropologizowanie historii. Zjawisko - proces - perspektywy", Olsztyn 2009; „Zwroty" badawcze w humanistyce. Konteksty poznawcze, kulturowe i społeczno-instytucjonalne" (w druku).
