Literatura dawna a współczesna humanistyka

Nie mamy żadnego uprzywilejowanego, bezpośredniego dostępu do przeszłych kontekstów kulturowych (tego uczyła już zresztą hermeneutyka Gadamerowska). Słowem, chociaż zwolennicy podziału na interpretację historyczną i adaptacyjną mają rację, gdy zakładają, że tekst jest funkcją kontekstu kultury, w jakiej powstał, to nie mają jej jednak wtedy, gdy zakładają, że mamy do owego kontekstu jakiś bezpośredni (tzn. nie zapożyczony interpretacyjnie) dostęp. Kultura epoki, w jakiej został wytworzony jakiś tekst kulturowy, wymaga takiej samej interpretacyjnej rekonstrukcji, jak sam ów tekst. Rekonstrukcji tych zaś może być wiele; wszak odmienne modele interpretacyjne przeszłości nie od dziś ze sobą konkurują. [...] interpretacja, która przywołuje możliwość obiektywnego ustalenia treści kontekstu historycznego, w jakim powstał dany tekst, może liczyć na większą siłę perswazyjną, co wiąże się z wciąż powszechnym, stanowiącym element świadomości potocznej, przekonaniem, że nauka historii może nam powiedzieć, jak było naprawdę.

Krzysztof Obremski, Metodologia: efektywność a efektowność / 9
Tomasz Chachulski, Tekstologia (edytorstwo naukowe) jako historia literatury / 15
Piotr Reiss, „W bardzo słodkiej radości i przyjemności Bożej". Antropologiczna
postawa badawcza w odkrywaniu literatury i kultury dawnej / 37
Paweł Bohuszewicz, Zwierzę czy człowiek? Brak obrazu. Przyczynek do historii potworności / 83
Dariusz Cezary Maleszyński, Śklane serce. Szkło w literaturze / 103
Witold Wojtowicz, „Proces cywilizacyjny" Norberta Eliasa i staropolska „literatura mieszczańska" / 137
Patrycja Potoniec, Jędrzej Potoniec, Od fiszki do rekordu. Baza danych jako narzędzie badania tekstu
(„Liber generationis plebeanorum" Waleriana Nekandy Trepki) / 189
Katarzyna Szczerbowska-Prusevicius „Absurda Comica oder Herr Peter Squenz" jako „wesoła tragedia". Barokowa krotochwila w zwierciadle teorii Rolanda Barthes'a, Claude'a Lévi-Straussa oraz Jacques'a Derridy / 203
Ireneusz Szczukowski, „Cielesna miłość" z „duszną" pogodzona. Wokół „dyskursu małżeńskiego" w „Tobiaszu wyzwolonym" Stanisława Herakliusza Lubomirskiego / 245
Krzysztof Obremski, „Szare kurki przy bażantach"? Męskie odstępstwa od układu patriarchalno-niewolniczego / 263

Obremski Krzysztof

(ur. 1953) - profesor (Zakład Literatury Staropolskiej ILP UMK w Toruniu). Główne zainteresowania badawcze: nurt religijny literatury staropolskiej, sarmatyzm, teoria i praktyka retoryczna, panegiryzm, polski socrealizm. Od kilku lat zajmuje się wykorzystaniem metod współczesnej humanistyki w badaniach nad literaturą staropolską. Niedawno wydał książkę ,,Genologia i retoryka w >>Księdze Psalmów<<" (Toruń 2010).