Estetyka filozoficzna (oprawa twarda)

Filozofię bardzo trafnie uważa się za dyscyplinę, która z jednej strony ma ambicję do łączenia problematyki poszczególnych dyscyplin szczegółowych, z drugiej zaś do podejmowania zagadnień,które nie mogą stać się przedmiotem nauk matematyczno-przyrodniczych. Nie każdą prawdę da się do końca potwierdzić mierząc i obliczając, choć oczywiście uzasadnienie każdej prawdy powinno opierać się na pomiarach i obliczeniach tak długo, jak tylko się da. To ostatnie przesłanie jest bardzo ważne dla wszystkich zainteresowanych estetyką filozoficzną, dyscypliną, którą należy zdecydowanie odróżnić od innych typów poznania i aktywności określanych potocznie mianem „estetyka”. Staje się to wyraźnie widoczne, gdy próbujemy sobie odpowiedzieć na takie pytania, jak: czym jest piękno, brzydota, wzniosłość, patetyzm, heroizm, tragizm, wdzięk, przystojność, dzielność, komizm i wulgaryzm? Czy są to tylko obiekty upodobań, czy cechy, o których można dyskutować? Dlaczego autentyk ma większą wartość od najdoskonalszej kopii? Czym różni się duchowa i materialna wartość dzieła sztuki? Jakie relacje łączą idee dobra i piękna? Niniejsza rozprawa stanowi próbę udzielenia w miarę szerokich odpowiedzi na powyższe pytania, zarówno przy użyciu argumentów odwołujących siędo pomiarów i obliczeń, jak i wiedzy intuicyjnej, bazującej na uogólnieniu doświadczenia.

Spis treści

Wstęp

Źródłowy sens pojęcia „estetyka”

Zmysł smaku i problem prawdziwości sądów estetycznych

Wartości artystyczne i wartości estetyczne

Dwie podstawy fenomenu piękna

Brzydota  ̶  przeciwieństwo piękna czy część krajobrazu prowadzącej do niego drogi                                                     

Problem wzniosłości

Wzniosłość wzbudzana przez zjawiska przyrody nieożywionej

Wzniosłość w heroizmie i tragedii

Wzniosłość w erotyce i miłości

Patetyzm

Grając samego siebie

Horst Wessel Lied  ̶  samorzutny byt patetycznego mitu. Pamflet na marsza

Piękno i wdzięk

Przystojność i dzielność

Godność jako wartość estetyczna

Prawo moralne i przeżycie estetyczne

Estetyczne źródła sumienia

Śmiech

Zły śmiech, dowcip, wulgaryzm

Wielkość estetyczna i jej horyzont

Źródło dzieła sztuki.

Pytanie o wartości autentyczności dzieła sztuki

Pierwowzór jako wzorzec

Wartości estetyczne i wartości historyczne

Heroizm pochlebstwa

Moralne aspekty ochrony dzieła sztuki

Zakończenie.Mimesis i natura

Prof. dr hab. Mirosław Żelazny urodził się w 1954 r. w Radomiu. Kierownik Zakładu Estetyki w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zajmuje się historią filozofii nowożytnej i współczesnej,przede wszystkim niemiecką filozofią klasyczną. Tłumacz i wydawca pism Kanta.Ważniejsze publikacje: Heglowska filozofia ducha (Warszawa 2002), Idea wolności w filozofii Kanta (Toruń 2001), Nietzsche. „Ten wielki wzgardziciel” (Toruń 2007), Kant dla początkujących (Toruń 2008), Podpatrzyć niebo. Esej z filozofii idei (Toruń 2008), Hegel dla początkujących (Toruń 2009).