Procesy o czary w Prusach Książęcych (Brandenburskich) w XVI-XVIII wieku

Uprawiać czary, jakgłosi plotka, ma emerytowany arcybiskup Lusaki Emmanuel Milingo, który w 2001 r. porzucił arcybiskupstwo, wstąpił do sekty Moona i się ożenił.Plotkę o uprawianiu przez niego czarów dementował sekretarz KongregacjiNauki Wiary arcybiskup Tarcisio Bertone, twierdząc jednocześnie, że Milingo "ma specjalne dary i zdolności".

Skoro na początku XXI w. wiara w czary jest jeszcze tak duża, to trudno się dziwić, żew czasach wczesnonowożytnych była "przed epoką oświecenia zasadniczym składowym elementem europejskiego myślenia i życia, i to nie tylko wśród społeczeństwa wiejskiego, ale również wśród socjalnych i intelektualnych elit".

Badania nad polowaniami na czarownice i procesami o czary mają długoletnią tradycję w zachodniej historiografii, a rozpoczęły się już w końcu XVIII w. Po pewnym ich zahamowaniu, które nastąpiło po II wojnie światowej, odżyły na nowo w latach sześćdziesiątych XX w. i z czasem zaczęły odgrywać coraz ważniejszą rolę w badaniach historycznych. Dzisiaj literatura na temat polowań na czarownice w okresie wczesnonowożytnym jest olbrzymia i praktycznie nie do ogarnięcia dla pojedynczego badacza.

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie przebiegu procesów o czary i polowania na czarownice w Prusach Książęcych (Brandenburskich) w czasach wczesnonowożytnych. Problematyka polowania na czarownice oraz związane z nim procesy o czary w Prusach Książęcych (Brandenburskich)w XVI-XVIII w. nie doczekała się dotychczas całościowego opracowania.Wprawdzie przed II wojną światową materiały zbierała Anneliese Triller,planując napisanie obszernej pracy, ale w trakcie wojny zgromadzone przez nią wypisy i notatki zaginęły. Dopiero w 1983 r. ukazał się artykuł Heide Wunder poświęcony procesom o czary w Prusach Książęcych w XVI w. (do 1571 r.). Badaczka ta jest również autorką krótkiego artykułu o pozycji kobiety na Pruskiej Litwie w XVI i XVII w.

W literaturze wzmiankio procesach czarownic w księstwie spotykamy sporadycznie, choć trzebawspomnieć o przyczynku na temat czarostwa w Królewcu, wydrukowanymprzez Funka już w 1795 r. Punk przedstawił dwa procesy, które odbyłysię w Królewcu, a mianowicie Doroty Kohl w 1642 r. i dwunastoletniej Anny Kuhn w 1698 r. Funk niesłusznie uważał, że były to prawdopodobnieostatnie ofiary polowania na czarownice w Prusach Książęcych.

Spis treści