Przywry digenetyczne i ślimaki stanowią stary ewolucyjnie i niezwykle interesujący model interakcji pasożyt-żywiciel, w którym mięczak spełnia rolę pierwszego żywiciela pośredniego. Zanim jednak zainicjowano badania nad naturą oddziaływań między przywrami i mięczakami interesowano się przede wszystkim relacjami pasożytów z żywicielskimi kręgowcami (Kawecki, 1976). Było to zrozumiałe z uwagi na patogenne oddziaływanie przywr na człowieka i zwierzęta hodowlane.
Spis treści
Wstęp (Przegląd badań poświęconych interakcjom
ślimaki-przywry prowadzonych na poziomie gatunków i populacji *
Przegląd wyników badań prowadzonych na szczeblu osobniczym * Przegląd
wyników badań nad adaptacjami ślimaki-przywry podczas kolejnych etapów
cyklu życiowego pasożytów * Uzasadnienie podjęcia badań); Materiał i
metody (Charakterystyka gatunku żywiciela * Charakterystyka gatunków
pasożytów * Diplostomum pseudospathaceum * Echinoparyphium aconiatum *
Plagiorchis elegans * Badania nad prewalencją przywr w populacjach
błotniarek * Pobór prób terenowych * Badanie zarażenia * Badania
biometryczne * Pomiary muszli * Testowanie hipotezy hiperkalcyfikacji
muszli ślimaków w warunkach obniżonej zawartości wapnia w środowisku *
Pomiar przewodnictwa i stężenia wapnia w wodzie akwenu * Pomiar
stężenia wapnia w hemolimfie * Pomiar stężenia wapnia w muszlach *
Badania hematologiczne * Przebieg eksperymentów termicznych * Badanie
termicznych preferencji błotniarek * Badanie wpływu preferowanych przez
ślimaki temperatur na życiowe parametry żywicieli i pasożytów *
Prowadzenie hodowli ślimaków w temperaturach 19°C i 25°C * Badanie
aktywności cerkarii w temperaturach 19°C i 25°C oraz inwazyjności larw
Echinoparyphium aconiatum * Metody statystyczne); Charakterystyka
badanych zbiorników - miejsc poboru prób terenowych (Akweny śródpolne i
śródłąkowe * Akweny o zlewni mieszanej rolniczo-leśnej * Akweny
śródleśne * Inne zbiorniki wodne); Wyniki i ich omówienie
(Rozprzestrzenienie i sezonowe zmiany prewalencji przywr digenetycznych
w populacjach Lymnaea stagnalis * Średnia ekstensywność zarażenia
ślimaków przywrami i komensalnym skąposzczetem * Gatunkowy skład
parazytofauny u badanych osobników L. stagnalis * Sezonowe zmiany
prewalencji trzech dominujących gatunków przywr w badanych populacjach
L. stagnalis * Wpływ zarażenia na biometryczne parametry i zawartość
wapnia w muszli błotniarek * Analiza kształtu muszli badanych ślimaków
* Wewnętrzna objętość muszli jako parametr służący do testowania
hipotezy gigantyzmu * Zarażenie przywrami a zawartość wapnia u L.
stagnalis * Leukocytoza jako nieswoista reakcja obronna zarażonych
błotniarek * Porównanie całkowitej liczebności hemocytów w hemolimfie
błotniarek * Porównanie udziału różnych typów hemocytów w morfotycznym
składzie hemolimfy błotniarek * Rola temperatury w oddziaływaniach
między błotniarkami i larwami przywr * Preferencje termiczne badanych
błotniarek * Wpływ temperatury 19°C i 25°C na życiowe parametry
błotniarek i larw trzech badanych gatunków przywr * Wpływ stałej
temperatury hodowli na przeżywalność błotniarek * Wpływ stałej
temperatury hodowli i zarażenia na płodność błotniarek * Liczba
cerkarii i tempo ich wysiewania w dwóch różnych temperaturach hodowli
(19°C i 25°C) * Przeżywalność i inwazyjność cerkarii w temperaturach
hodowli); Wzajemne adaptacje w układzie Lymnaea stagnalis - trzy
gatunki przywr digenetycznych (Zarażenie przywrami a biometria muszli i
zawartość wapnia u błotniarek * Temperatura i badane ślimaki *
Zarażenie a morfotyczny skład hemolimfy błotniarek * Zarażenie a
płodność żywiciela); Podsumowanie wyników badań i wnioski
(Rozprzestrzenienie i sezonowe zmiany prewalencji przywr w populacjach
błotniarek * Biometria i wielkość wapniowego depozytu muszli *
Zagęszczenie hemocytów w hemolimfie błotniarek * Termiczny behawior
błotniarek i wpływ temperatury na żywiciela i pasożyty * Wnioski
końcowe); Bibliografia; Wykaz rycin i tabel; Summary
