Karol Myśliwiec

W cieniu Dżesera. Badania polskich archeologów w Sakkarze

Nakład wyczerpany

Przekierowanie do ibuk.pl
ISBN:
978-83-943-7744-1
Rok wydania:
2016
Liczba stron:
440
Nr wydania:
pierwsze
Typ okładki:
twarda z obwolutą
Seria:
Monografie Fundacji na rzecz nauki Polskiej
Wydawca:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

49,00 zł

twarda z obwolutą

Karol Myśliwiec

W cieniu Dżesera. Badania polskich archeologów w Sakkarze

Kategoria produktu:

Monografia „W cieniu Dżesera. Badania polskich archeologów w Sakkarze” jest syntezą osiągnięć naukowych polsko-egipskiej misji archeologicznej prowadzonej od 1987 roku wykopaliska po zachodniej stronie piramidy, tzw. piramidy schodkowej, zbudowanej w początkach III dynastii (ok. 2650 rok p.n.e.) przez legendarnego architekta i imieniu Imhotep. Misją kieruje autor książki. Efektem dwudziestu dotychczasowych kampanii wykopaliskowych było odkrycie dwu cmentarzysk z epok odległych od siebie o dwa tysiąclecia: nekropolii wielmożów ze schyłkowej fazy tzw. Starego Państwa (ostatnie stulecia III tysiąclecia p.n.e.) i Okresu Ptolomjskiego (trzy ostatnie stulecia I tysiąclecia p.n.e.) Starsza z dwu nekropol, położona w warstwie dolnej, zawiera dziesiątki grobowców, których część podziemna została wykuta w stopniach skalnych wcześniejszego kamieniołomu, z którego czerpano materiał do budowy kompleksu grobowego Dżesera. Kaplice kultowe najstarszych spośród odkrytych tu mastab zawierają unikatową dekorację ścienną, tj. płaskorzeźby i malowidła wzbogacające naszą wiedzę o sztuce egipskiej tego okresu, a będące jednocześnie cennymi źródłami do poznania historii tych burzliwych czasów, kiedy znakomicie zorganizowane państwo faraonów chyli się po raz pierwszy ku upadkowi. Zachowane teksty hieroglificzne i przedstawienia figuralne, m.in. sceny polowań i bankietów, a także „portrety rodzinne” pozwalają wniknąć w atmosferę konfliktów politycznych i rodzinnych, w jakie obfitowało życie codzienne tamtego okresu. Górna warstwa badanego terenu zawiera natomiast setki pochówków w formie mumii spowitych najczęściej bogato dekorowaną powłoką zwaną kartonażem. Przesłanki topograficzne i ikonograficzne pozwalają wnioskować, że to cmentarzysko powstało w bezpośrednim sąsiedztwie pierwszego, prowizorycznego grobu Aleksandra Wielkiego, zanim jego mumie przeniesiono do Aleksandrii.

Autor prezentuje też techniki archeologiczne i różne sposoby dochodzenia do prawdy historycznej na podstawie fragmentarycznie zachowanych źródeł. Jeden z rozdziałów jest poświęcony pracom polskich konserwatorów, które stanowią integralną część programu badawczego. Opis prac wykopaliskowych obfituje w anegdoty z życia misji.



Wprowadzenie / 7

Bibliografia / 11

Tablica chronologiczna / 15

Rozdział 1. Historia i archeologia: Sakkara w dziejach Egiptu / 19

Rozdział 2. Od Edfu do Sakkary: polska archeologia w dolinie Nilu / 55

Rozdział 3. Pierwsze kroki / 83

Rozdział 4. Zemsta wezyra / 103

Rozdział 5. Świadectwo burzliwych czasów / 125

Rozdział 6. W krainie Ozyrysa / 143

Rozdział 7. Kult zmarłych / 179

Rozdział 8. Pośmiertny sąsiad wezyra / 211

Rozdział 9. Za kulisami rodzinnej sielanki / 241

Rozdział 10. Renesans nekropoli po dwu tysiącleciach / 261

Rozdział 11. Primum non nocere, czyli medycyna zabytków / 291

Rozdział 12. Reszta jest milczeniem / 315

Wyprowadzenie / 341

Przypisy / 349
Słowniczek bóstw / 385
Słowniczek terminów archeologicznych / 391
Słowniczek wyrażeń i wyrazów obcych / 395
Spis ilustracji / 399
Ilustracje / 409
Summary / 411
Indeks / 415

  • Szymon Zdziebłowski

    Według części naukowców miał się tam znajdować co najwyżej starożytny śmietnik. Tymczasem bogate wyniki trwających dwie dekady prac na zachód od Piramidy Schodkowej zaskoczyły nawet samych badaczy. Historię tych wykopalisk opowiada nowa książka prof. Karola Myśliwca "W cieniu Dżesera. Badania polskich archeologów w Sakkarze".
    Większość publikacji naukowych na temat Sakkary ukazała się w językach obcych - zauważył prof. Karol Myśliwiec w rozmowie z PAP, tłumacząc swoją motywację do napisania tomu. Publikacja jest więc ukłonem w stronę polskiego czytelnika, pasjonata archeologii, ale i naukowca.
    Książka podsumowuje dwadzieścia sezonów prac wykopaliskowych prowadzonych przez polskich naukowców po zachodniej stronie tzw. Piramidy Schodkowej, zbudowanej w początkach III dynastii (ok. 2650 rok p.n.e.) przez legendarnego architekta, Imhotepa. Badania przybliżyły mało zbadany w historii państwa faraonów okres końca epoki budowniczych piramid, Starego Państwa (XXII stulecie p.n.e.).
    Wyniki wykopalisk "przedstawiły nam w ciekawym świetle społeczeństwo egipskie tego okresu: społeczeństwo skłócone coraz bardziej, które pod względem nastrojów społecznych ogromnie przypomina dzisiejszą Polskę" - powiedział w rozmowie z PAP autor książki, prof. Karol Myśliwiec.
    Badania ukazały też w nowym świetle sposób wykorzystania terenu wokół najstarszej egipskiej piramidy pod koniec istnienia cywilizacji egipskiej. Pozwoliły stwierdzić, że po dwóch tysiącach lat przerwy obszar ten znów zaczęto użytkować jako nekropolę. Zdaniem prof. Myśliwca przyczynił się do tego fakt, że w pobliżu przez kilka miesięcy spoczywała mumia Aleksandra Wielkiego.
    Pierwszy sezon prac Polaków w Sakkarze przypadł na rok 1987. Jednak ze względu na niestabilną sytuację polityczno-gospodarczą Polski w tym okresie, a w konsekwencji - brak funduszy, projekt wznowiono dopiero po dziewięciu latach, w 1996 r.
    Autor tej bogato ilustrowanej książki prezentuje wyniki polskich prac terenowych, a jednocześnie opisuje historię nekropolii w Sakkarze, od czasów najdawniejszych do obecnych. Prof. Myśliwiec zaprezentował w niej przebieg wybranych wydarzeń historycznych z uwzględnieniem ich przyczyn i skutków, w kontekście szeroko pojętej historii Egiptu.
    Jak sam mówi, książka przypomina kryminał.
    Unikanym tematem, rzadko poruszanym w literaturze popularnonaukowej z dziedziny archeologii, jest kwestia szeroko pojętej konserwacji. Eksperci z tej dziedziny mieli w Sakkarze sporo pracy przy zabezpieczaniu odkrytych polichromii w skalnych grobowcach wielmożów sprzed ponad 4 tys. lat, jak i setek mumii. Kwestiom tym prof. Myśliwiec poświęcił cały rozdział zatytułowany "Primum non nocere, czyli medycyna zabytków".
    W tematykę badań wykopaliskowych wprowadzi czytelnika rozdział dotyczący dziejów polskiej archeologii w Egipcie, począwszy od wykopalisk prof. Kazimierza Michałowskiego w Edfu przed II wojną światową. Jest też rozdział ukazujący całą historię Sakkary od pierwszych cmentarzysk w okresie wczesnodynastycznym do chwili obecnej. Dużą część książki zajmują opisy życia codziennego w czasie badań wykopaliskowych i przygód ekipy archeologów i robotników.
    Prace nad książką trwały trzy lata. Publikacja ukazała się w sierpniu w serii Monografie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP).
    Przedruk: Nauka w Polsce.
Napisz recenzję

Napisz własną recenzję

Captcha
  • Karol Myśliwiec

    Studiował archeologię śródziemnomorską i romanistykę na Uniwersytecie Warszawskim. Jako asystent prof. Kazimierza Michałowskiego wyjechał w 1969 roku do Egiptu i brał udział w polskich wykopaliskach w Aleksandrii i Deir el-Bahari (Egipt), Palmyrze (Syria), Kadero (Sudan) i Nea Paphos (Cypr), a także w niemieckich wykopaliskach w świątyni grobowej faraona Seti I (Teby Zachodnie) oraz w Minszat Abu Omar (Delta Wschodnia). W latach 1985-1995 prowadził wykopaliska ratunkowe w Tell Atria (starożytne Athribis w Delcie Nilu), a od 1987 roku do chwili obecnej kieruje pracami polsko-egipskiej misji archeologicznje w Sakkarze. Od 1982 roku wieloletni dyrektor Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej PAN (obecnie Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych). Wykładał na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Jagiellońskim, a także – jako visiting profesor – na Uniwersytecie Wiedeńskim. Członek rzeczywisty PAN, członek zagraniczny Austriackiej Akademii Nauk i Niemieckiego Instytutu Archeologicznego. Autor około trzystu prac naukowych i popularnonaukowych, najczęściej w językach kongresowych. Odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. 

Newsletter

Jeśli są Państwo zainteresowani otrzymywaniem aktualnych informacji z Wydawnictwa Naukowego UMK, prosimy o zapisanie się do listy odbiorców naszego newslettera.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum